:: دوره 29، شماره 3 - ( 6-1400 ) ::
جلد 29 شماره 3 صفحات 25-12 برگشت به فهرست نسخه ها
میزان رعایت موازین اخلاق در پژوهش در پیشنهاده‌های پژوهشی مصوب دانشگاه علوم پزشکی ایلام طی سال‌های 1389 تا 1395
علی اشرف عیوضی1 ، منیژه حسینی راد2 ، مجتبی پارسا* 3
1- گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران
2- گروه زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3- گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ، mparsa@tums.ac.ir
چکیده:   (661 مشاهده)
مقدمه: با توجه به توسعه و گسترش روزافزون پژوهش در علوم پزشکی و به‌ویژه استفاده از آزمودنی‌های انسانی در طرح‌های پژوهشی، لزوم اجرای پژوهش بر اساس معیارها و اصول اخلاقی اهمیت بالایی یافته است. در این مطالعه، میزان پایبندی مجریان طرح‌های پژوهشی به ذکر شاخص‌های اخلاق در پژوهش بر اساس مفاد بیانیه‌های معتبر ملی و بین‌المللی در پیشنهاده‌های پژوهشی مصوب دانشگاه علوم پزشکی ایلام از سال 1389 تا 1395 بررسی شده است.
مواد و روش‌ها: در مطالعه‌ای توصیفی-گذشته‌نگر بر روی 489 پیشنهادۀ پژوهشی مصوب، اطلاعات از طریق شش چک‌لیست‌ استخراج شد که با استفاده از پرسش‌نامه‌های استاندارد کمیتۀ اخلاق در پژوهش سازمان بهداشت جهانی (WHO/ERC) و سایر مطالعات مرتبط تهیه گردیده بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل آماری شد.
یافته‌های پژوهش: نتایج این بررسی نشان داد که به‌طورکلی در 402 طرح (2/82 درصد)، به بخش ملاحظات اخلاقی در پیشنهاده‌ها توجه گردیده و تکمیل‌شده بود. تنها 20 طرح (4 درصد) به کمیتۀ اخلاق در پژوهش ارجاع گشته و تأییدیۀ کمیتۀ اخلاق در پژوهش را داشتند. در 163 طرح (8/57 درصد)، آزمودنی‌ها از شرکت در مطالعه آگاه شده بودند و در 177 طرح (2/36 درصد)، اخذ رضایت آگاهانه و نیز در 257 طرح (6/52 درصد) در پیشنهاده‌های با آزمودنی انسانی، حفظ محرمانگی اطلاعات آزمودنی‌ها در پژوهش پیش‌بینی‌شده بود.
 بحث و نتیجه‌گیری: هدف غایی از تشکیل کمیته‌های ملی و منطقه‌ای اخلاق پژوهشی، ارتقای وضع موجود و نیل به استانداردهای مربوطه است که در کل، روند روبه‌رشدی را نشان داد. برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای پژوهشگران و نظارت دقیق‌تر کمیته‌های اخلاق به‌ویژه در کارآزمایی های بالینی و مطالعات حیوانی، به‌منظور بهبود فضای اخلاقی، به‌عنوان راهکار پیشنهادی بهینه‌سازی ارائه می‌شود.
واژه‌های کلیدی: research ethics|proposals|clinical trial ،
متن کامل [PDF 476 kb]   (160 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1399/10/8 | پذیرش: 1400/2/20 | انتشار: 1400/6/10
فهرست منابع
1. Sadoughi M. [Ethical criteria in behavioral sciences research]. Metodol Sci Hum2011;17:98. (Persian)
2. Gomezvelasquez L, Gomez LN. Hospital clinical ethics committees. Acta Ortope Mexicana2007;21:161-4.
3. Eldessouky HF, Abdelaziz AM, Ibrahim C, Moni M, Abulfadl R, Silverman H. Knowledge awareness and attitudes about research ethics among dental faculty in the middle east a pilot study. Int J Dent2011; 2011:1-13. doi.10.1155/2011/694759
4. Larijani B, Zahedi F. [Medicine and modern medical ethics]. Iranian J Diabet Lip Dis 2005;4:1-11. (Persian)
5. Council for international organizations of medical sciences. International ethical guidelines for biomedical research involving human subjects. Bullet Med Eth 2002:17-23.
6. Aramesh K. A brief history of biomedical research ethics in Iran conflict of paradigms. Dev World Bio2015;15:107-12. doi.10.1111/dewb.12053
7. Anonymous. Human subjects' protection codes in medical science research. Health Care Ser Manage2018;1:1-10.
8. Hyder AA, Wali SA, Khan AN, Teoh NB, Kass NE, Dawson L. Ethical review of health research a perspective from developing country researchers. J Med Eth2004;30:68-72. doi.10.1136/jme.2002.001933
9. Abdur Rab M, Afzal M, Abouzeid A, Silverman H. Ethical practices for health research in the Eastern Mediterranean region of the World Health Organization a retrospective data analysis. Plos One 2008;3:2094. doi.10.1371/journal.pone.0002094
10. Farhadi Y, Musavijarahi A, Haghighi Z. Ethical standards in medical science research. 1th ed. Tehran National Cent Res Med Sci Publications2004; P. 26-7.
11. Zahedi F, Emamirazavi S, Larijani B. A two decade review of medical ethics in Iran. Iranian J Publ Health2009;38:40-6.
12. Larijani B, Rashidian A. [Medical ethics in a clinical trial a research in the theses of clinical trials in hospitals of Tehran University of medical sciences]. J Med Coun Islam Rep Iran1999;17:60-73. (Persian)
13. ZahedPasha Y, HassanjaniRoshan M, Riahi H. [Medical ethics in theses and clinical trials in Babol University of medical sciences 2001]. J Babol Uni Med Sci 2003;5:45-51. (Persian)
14. Larijani B. An introduction to ethics in medical research in the book of ethics in medical research. 1th ed. Baray Farda Publication 2002;P.231-48.
15. Imaz M, Eterafoskouei T, Najafi M. [Evaluation of pharmacy professional ethics in drugstores and its improvement strategies from the viewpoint of students and faculty members of Tabriz school of pharmacy]. J Med Eth His Med 2018;11:65-79. (Persian)
16. Ghasemzadeh N, Nikravanfard N, Rad R, Hossein M, Mousavipour S, Faramarzirazini F. [A survey on the rate of observance of research ethics in approved proposals at Urmia University of medical sciences 2003-08]. Iranian J Med Eth His Med2013;6:67-85. (Persian)
17. Fadaei F, Zahedi LN, Farahani Z, Ghasemzadeh N. [Review of the two version of declaration of Helsinki 2013 and 2008 challenges and changes]. J Med Eth Hist Med2016;9:75-92. (Persian)
18. Eftekharafzali M. Ethical observation in research in approved research projects of Kerman University of medical sciences during 1994-2005. Gene Med Thes Kerman Uni Med Sci 2005;24-39.
19. Ghodousi A, Esfahanian V, Razavi S, Ghaedifar A, Zamani Pozveh E. [Observance of national ethics codes of medical research in undergraduate doctoral dissertations in the faculty of dentistry islamic azad University Khorasgan branch in 2004-2009]. J Isfahan Dent Sch2012;7:737-44. (Persian)
20. Ghooi R. The nuremberg code a critique. Pers Clin Res 2011;2:72-6. doi.10.4103/2229-3485.80371
21. Ayatollahi M, Jafari P, Ghaem H. [An evaluation of the quality of published clinical trials in Iranian medical journals during 2001-04]. J Babol Uni Med Sci2005;7:64-70. (Persian)
22. Mohamdi T. Ethical considerations in student theses dissertations of Hormozgan University of medical sciences 2016. Hormozgan Uni Med Sci2016;2:21-6. (Persian)
23. Smith T. Principles ethics in research. 2th ed. Tehran Baray Farda Publication. 2006;P.123.
24. Oduro AR, Aborigo RA, Amugsi D, Anto F, Anyorigiya T, Atuguba F, et al. Understanding and retention of the informed consent process among parents in rural northern Ghana. BMC Med Eth2008;9:12. doi.10.1186/1472-6939-9-12
25. Adams P, Prakobtham S, Limphattharacharoen C, Vutikes P, Khusmith S, Pengsaa K, et al. Ethical considerations in malaria research proposal review empirical evidence from 114 proposals submitted to an ethics committee in Thailand. Malaria J2015;14:342. doi.10.1186/s12936-015-0854-5
26. Ingle DJ. Scientific and ethical responsibilities associated with the use and care of animals. Federation Proce1966;25:1465.
27. Ministry of health and medical education. Recipe for formulating ranking and describing the tasks of ethics committees in biomedical research. Tehran Min Health Med Edu2013; P. 30.

Ethics code: IR.Medilam.REC.1396.5



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 29، شماره 3 - ( 6-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها