Journal of Ilam University of Medical Sciences

fa تأثیر نسخه‌نویسی الکترونیک بر الگوی تجویز پزشکان شاغل در مراکز طرف قرارداد سازمان تأمین اجتماعی در شهر کرمانشاه، ایران: یک مطالعۀ سری زمانی منقطع The Impact of Electronic Prescribing on Prescribing Patterns of Physicians Working in Contracted Centers of the Social Security Organization in Kermanshah, Iran: An Interrupted Time Series Study اقتصاد economy پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: نسخه‌نویسی الکترونیک پزشکی در حوزۀ بهداشت و درمان، امکانات فراوانی را برای بهبود ارتباطات پزشکی، مدیریت دقیق بیماران و کاهش خطاهای پزشکی فراهم می‌کند. این فناوری از طریق ثبت و نگهداری الکترونیکی اطلاعات پزشکی، به پزشکان امکان می‌دهد تا از طریق دسترسی سریع و آسان به اطلاعات بیمار، تصمیمات درمانی بهتری بگیرند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر نسخه‌نویسی الکترونیک بر الگوی تجویز خدمات درمانی پزشکان عمومی و متخصص تحت پوشش تأمین اجتماعی در شهر کرمانشاه، ایران، انجام شد. مواد و روشها: این پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نوع تحلیل‌های سری زمانی (منقطع) بود. داده‌های مربوط به شاخص‌های تعداد ویزیت، تجویز دارو، خدمات آزمایشگاهی و خدمات تصویر‌‌برداری مرتبط با پزشکان عمومی و متخصص در بازه زمانی فروردین ۱۳۹۸ تا پایان بهمن ۱۴۰۲ جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار STATA تجزیه‌وتحلیل گردیدند تا تغییرات آنی و بلندمدت ناشی از اجرای نسخه الکترونیک ارزیابی شود. برای جلوگیری از رگرسیون کاذب، از آزمون‌های آماری همچون ریشه واحد دیکی فولر استفاده شد. یافته های پژوهش: پس از اجرای نسخه‌نویسی الکترونیک، ویزیت پزشکان متخصص به‌طور میانگین 74/31 درصد به ازای هر 10 هزار نفر افزایش یافته بود. برای پزشکان عمومی، ویزیت‌ها تنها 43/17 درصد رشد داشت و تغییرات آنی با افزایش 49 ویزیت معنادار نبود (P=0.11). تعداد اقلام دارویی نسخه‌شده از سوی متخصصان و پزشکان عمومی به‌ترتیب 8/5 و 13 درصد افزایش نشان داد؛ همچنین خدمات پاراکلینیکی آزمایشگاهی و تصویربرداری نیز به‌ترتیب برای متخصصان 4/10 درصد و 60 درصد و برای پزشکان عمومی 6/8 درصد و 5/14 درصد افزایش یافت. بحث و نتیجه‌گیری: هرچند در دوره مورد بررسی تغییرات کمّی در تعداد ویزیت‌ها، اقلام دارویی و خدمات پاراکلینیکی مشاهده شد، اما افزایش یا کاهش این شاخص‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند بیانگر بهبود یا افت کیفیت تجویز باشد. انتظار می‌رود نسخه‌نویسی الکترونیک در بلندمدت از طریق افزایش شفافیت، استانداردسازی فرایند تجویز و امکان پایش دقیق‌تر خدمات، زمینه اصلاح رفتار تجویزی پزشکان و استفاده منطقی‌تر از خدمات درمانی را فراهم آورد. بنابراین، قضاوت درباره مطلوب بودن تغییرات مشاهده‌شده نیازمند بررسی‌های تکمیلی با تمرکز بر شاخص‌های کیفی و تناسب تجویز خدمات است.  </div> Introduction:  Electronic prescribing provides more accurate treatment decision-making and reduces medical errors by improving access to patient information. This study aimed to examine the impact of electronic prescribing on the pattern of health service utilization prescribed by general practitioners and specialists covered by the Social Security Organization in Kermanshah city, Iran. Materials & Methods: This descriptive–analytical study was conducted using an interrupted time series analysis. Data related to indicators of the number of visits, drug prescriptions, laboratory services, and imaging services provided by general practitioners and specialists were collected for the period from April 2019 to the end of February 2024. The data were analyzed using STATA software to assess the immediate and long-term changes resulting from the implementation of electronic prescribing. To avoid spurious regression, statistical tests such as the Dickey–Fuller unit root test were applied. Results: After the implementation of e-prescribing, referrals to specialists increased by an average of 31.74% and to general practitioners by 17.43%; the immediate change in general practitioners was not significant (P=0.11). Prescriptions for specialists increased by 5.8% and 13% for general practitioners. Laboratory and imaging services also increased by 10.4% and 60% for specialists and 8.6% and 14.5% for general practitioners, respectively. Conclusion: Although small changes in the number of visits, pharmaceutical items, and paraclinical services were observed, these changes alone do not indicate an improvement or decline in the quality of prescribing. In the long term, electronic prescribing is expected to foster more rational prescribing by increasing transparency, standardization, and closer monitoring; the final evaluation requires examining indicators of quality and appropriateness of prescribing.   تأمین اجتماعی, نسخه‌نویسی الکترونیک, تحلیل سری زمانی منقطع, الگوی تجویز پزشکان Social Security, electronic prescribing, interrupted time series analysis, physician prescribing pattern 1 18 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3435-2&slc_lang=fa&sid=1 Nahid Soleimani ناهید سلیمانی nahidSoleimani2016@gmail.com 9600319475328460050446 0009-0003-1312-0466 No Health Management and Economics Dept, Faculty of Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iranlam, Iran گروه مدیریت و اقتصاد خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Shahin Nargesi شهین نرگسی nargesi.shahin1@gmail.com 9600319475328460050447 9600319475328460050447 No Health Management and Economics Dept, Faculty of Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه مدیریت و اقتصاد خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Satar Rezaei ستار رضایی satarrezaei@gmail.com 9600319475328460050448 9600319475328460050448 No Dept of Public Health, School of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات عوامل محیطی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Hamed Zandian حامد زندیان zandian.hamed899@gmail.com 9600319475328460050449 9600319475328460050449 No Centre for Public Health and Wellbeing, School of Health and Social Wellbeing, College of Health, Science and Society, University of the West of England, Bristol, UK مرکز سلامت عمومی و رفاه، دانشکده سلامت و رفاه اجتماعی، کالج سلامت، علوم و جامعه، دانشگاه غرب انگلستان، بریستول، بریتانیا Mohammad Bazyar محمد بازیار bazyar.mohamad@gmail.com 9600319475328460050450 9600319475328460050450 Yes Health Management and Economics Dept, Faculty of Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه مدیریت و اقتصاد خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران