Journal of Ilam University of Medical Sciences

fa اثربخشی تکنیک آموزش توجه بر فراشناخت های دختران نوجوان با وسواس مو کندن Effectiveness of Attention Training Technique on the Metacognitions of Adolescent Girls with Trichotillomania Disorder روانشناسی بالینی clinical psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: اختلال وسواس مو کندن (TTM) با پریشانی روانی فراوان، آسیب اجتماعی و نرخ شیوعی بالاتر از تصور همراه است. دربارۀ سبب‌شناسی این اختلال علاوه بر عوامل شناختی و رفتاری، توجه به عامل فراشناختی می‌‌تواند مهم باشد؛ ازاین‌رو، در پژوهش حاضر، اثربخشی یک مداخلۀ روان‌شناختی هشت جلسه‌ای- تکنیک آموزش توجه- بر فراشناخت‌‌های دختران نوجوان با وسواس مو کَنی بررسی شد. مواد و روشها: پژوهش حاضر نیمه‌‌آزمایشی با طرح پیش‌‌آزمون و پس‌‌آزمون با گروه کنترل بود. تعداد 20 دختر در بازه سنی 15 تا 18 سال با وسواس مو کندن (با توجه به معیارهای راهنمای تشخیصی آماری اختلالات ویرایش پنجم برای وسواس موکنی و نمرۀ بالاتر از برش در پرسش‌نامۀ وسواس موکنی) با روش نمونه‌گیری در دسترس، با مراجعه به کلینیک‌‌های مشاوره و روان‌شناسی شهر اراک در سال 1402 به‌عنوان نمونه انتخاب گردیدند. شرکت‌کنندگان در پژوهش به‌عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسش‌نامۀ وسواس موکنی و باورهای فراشناختی را تکمیل کردند. گروه آزمایش 8 جلسه آموزش توجه دریافت نمود و گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. درنهایت، داده‌های حاصل با استفاده از نرم‌‌افزار SPSS vol.22 و به روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در سطح 0.05>P بررسی شد. یافته های پژوهش: دو گروه آزمایش و کنترل که همگی دختر، مجرد، در بازه سنی 15 تا 18 سال و مبتلا به وسواس کندن مو بودند، از لحاظ میانگین سنی و وسواس کندن مو تفاوت آماری معناداری نداشتند؛ اما میانگین گروه‌ها در پس‌آزمون متغیرهای وابسته، یعنی باورهای مثبت دربارۀ نگرانی (P=0.001، F=126.187)، کنترل‌ناپذیری و خطر افکار (P=0.001، F=76.806)، نبود اطمینان شناختی (P=0.001، F=145.461)، نیاز به کنترل افکار (P=0.001، F=108.642) و خودآگاهی شناختی (P=0.001، F=48.972) تفاوت معناداری باهم داشتند. بحث و نتیجه‌گیری: ازآنجاکه تکنیک آموزش توجه بر باورهای مثبت دربارۀ نگرانی، باورهای منفی دربارۀ کنترل‌‌ناپذیری و خطر، باورهایی دربارۀ نبود اطمینان شناختی، خودآگاهی شناختی و باورهای منفی دربارۀ اندیشۀ خرافی، تنبیه و مسئولیت‌‌پذیری دختران نوجوان با وسواس کندن مو تأثیر داشت، این مطالعه بینش مفیدی دربارۀ نقش فرایندهای توجه در درمان اختلال وسواس کندن مو ارائه می‌‌دهد که مبنایی برای پژوهش‌‌های آتی فراهم می‌‌کند.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction:  Trichotillomania disorder (TTM) is associated with significant psychological distress, social impairment, and a higher prevalence rate than expected in relation to myriad psychological factors. Thus, the aim of this study was to investigate the effectiveness of psychological training attention techniques on the metacognitions of teenage girls with hair-cutting obsessions. Materials & Methods: The present study was a quasi-experimental one that happened in Arak, Iran, in 2024. Twenty girls in the age range of 15 to 18 years with obsessive-compulsive disorder based on the available sampling method by referring to the psychological clinic. The experimental group received eight attention training sessions. The participants in the research completed the trichotillomania and metacognitive beliefs questionnaire before and after the intervention. Data were analyzed using SPSS V.22 and univariate analysis of covariance with a significance level of less than 0.05. Results: All of the girls in the experimental and control groups were single, between the ages of 15 and 18, and had TTM. There was no statistically significant difference between the groups in terms of age or TTM. However, there was a big difference between the groups on the post-test of cognitive uncertainty, the need to control thoughts, positive beliefs about worry, uncontrollability, and the danger of thought (P = 0.001). Conclusion: Technical training influences positive beliefs about uncontrollability and risk, beliefs about cognitive uncertainty, cognitive self-awareness, and negative beliefs about superstitious thinking, punishment, and responsibility in adolescent girls.</div> تکنیک آموزش توجه, فراشناخت‌‌ها, وسواس موکنی Attention Training Technique, Metacognitions, Trichotillomania 57 68 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7731-2&slc_lang=fa&sid=1 Reyhane Sheykhan ریحانه شیخان reyhane.sheykhan@gmail.com 9600319475328460048957 9600319475328460048957 Yes Dept of Psychology, Faculty of Humanity, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Fateme Hashemi فاطمه هاشمی ramin.hajarian@gmail.com 9600319475328460048958 0009-0008-3784-5345 No Dept of Psychology, Faculty of Humanity, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Tooraj Sepahvand تورج سپهوند rsheykhan@gmail.com 9600319475328460048959 9600319475328460048959 No Dept of Psychology, Faculty of Humanities, Arak University, Arak, Iran گروه روان‌شناسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران