fa ارتقای محافظت کودکان در برابر نور خورشید: یک مداخله آموزشی مبتنی بر تئوری شناختی اجتماعی برای پیش گیری اولیه از سرطان پوست از طریق آموزش مادران عمومى General پژوهشي Research مقدمه: مواجهه بیش از حد با نور خورشید در طول دوران کودکی با ایجاد سرطان پوست در ارتباط می باشد. هدف این مطالعه ارتقای رفتارهای محافظت کننده کودکان 1 تا 8 ساله در برابر نور خورشید از طریق انجام مداخله آموزشی با محوریت مادران بر اساس تئوری شناختی اجتماعی است. مواد و روش ها: صد و شصت پنج نفر از مادران مراجعه کننده به مرکز بهداشتی درمانی منطقه امام شهر یزد که دارای کودکان 1 تا 8 ساله بودند، در این مطالعه شرکت کردند. افراد شرکت کننده به طور تصادفی در دو گروه مداخله(75 نفر) یا گروه کنترل(90 نفر) قرار گرفتند. داده ها با استفاده از نسخه فارسی پرسش نامه Parental Sun Protection Scale (PSPS) قبل از اجرای مداخله آموزشی و دو ماه بعد از آن گردآوری شد و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS 11.5 و آمار توصیفی،کای اسکور، آزمون های تی و تی زوجی تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش: بر اساس نتایج این مطالعه، دو ماه پس از اجرای مداخله آموزشی، اختلاف معنی داری در میانگین نمرات خودکارآمدی(P≤0/001)، نرم ها(P≤0/001)، موانع(P≤0/001)و انتظارات(P≤0/001) در گروه مداخله مشاهده شد. هم چنین افزایش معنی داری در میانگین نمره رفتارهای مادران گروه مداخله در به کارگیری راهبردهای محافظت از نور خورشید مانند استفاده از کرم ضد آفتاب(P≤0/001)، لباس های محافظت کننده(P≤0/001) و اجتناب از نور خورشید(P≤0/007)، ایجاد شد. اختلاف معنی داری در متغیرهای مورد بررسی در گروه کنترل مشاهده نشد. بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه کارایی مداخله آموزشی بر اساس تئوری شناختی اجتماعی را بر ارتقای رفتارهای محافظت کننده کودکان از نور خورشید از طریق آموزش مادران آن ها، نشان داد. Introduction: Excessive sun exposure in childhood has been associated with the development of skin cancer. The aim of this study was the promotion of sun protection behaviors in 1-8 years old children through mother education based on Social Cognitive Theory (SCT). Materials & Methods: One hundred and sixty five mothers with 1-8 years old children referring to Emamshahr health care center of Yazd city participated in this study. The study subjects were randomized to either an intervention (70 subjects) or control (90subjects) group. Data was collected using Persian version of Parental Sun Protection Scale (PSPS), before and two months after performing the educational intervention program and then analyzed using SPSS 11.5 software, descriptive statistics, chi square test, t test and paired t test. Findings: Results of this study showed significant differences in mean scores of self efficacy (P
0.001), norms (P
0.001), impediments (P
0.01), and expectancies (P
0.001), in intervention group two months after performing the educational intervention program. Significant increases were also found in behaviors of using the sun protection strategies such as sun screen usage (P
0.001), protective clothing (P
0.01), and sun avoidance (P
0.007) in intervention group. There was no significant difference in mean scores of variables among control group. Discussion & Conclusion: The results of this study showed the applicability of educational intervention based on Social Cognitive Theory to promote sun protection behaviors in children via education of their mothers. سرطان پوست، مداخله آموزشی، تئوری شناختی اجتماعی skin cancer, educational 38 45 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-220-16&slc_lang=fa&sid=1 امین میرزایی mirzaei.amin62@gmail.com 960031947532846002122 960031947532846002122 Yes سهیلا محمدی 960031947532846002123 960031947532846002123 No سید سعید مظلومی محمود آبادی 960031947532846002124 960031947532846002124 No محسن جلیلیان 960031947532846002125 960031947532846002125 No ناصر حاتم زاده 960031947532846002126 960031947532846002126 No