fa بررسی عملکرد خاک رس اصلاح شده در حذف هیدروکربن های آروماتیک از محیط های آبی بهداشت محیط Environmental health پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><em>مقدمه:</em></strong> هیدروکربن های تک حلقه ای مانند بنزن، تولوئن، اتیل بنزن و زایلن(<span dir="LTR">BTEX</span>) ترکیبات آلی فرار، غیریونی و غیرقطبی می باشند که در ترکیب سوخت وسایل نقلیه و به عنوان حلال در فعالیت های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند. هدف از این مطالعه، بررسی کارایی خاک رس اصلاح شده با سورفکتانت های کاتیونی و غیر یونی(<span dir="LTR">TTAB-Mt</span> و <span dir="LTR">PEG-Mt</span>) به عنوان یک جاذب ارزان قیمت در حذف <span dir="LTR">BTEX</span> از محلول های آبی می باشد.</p> <p dir="RTL"><strong><em>مواد و روش ها: </em></strong>آزمایشات جذب در مقیاس آزمایشگاهی و به صورت ناپیوسته انجام گرفت. اثر پارامترهایی مانند بارگذاری سورفکتانت(4-2/0 برابر ظرفیت تبادل کاتیونی خاک رس)، زمان تماس(24-0 ساعت)، <span dir="LTR">pH</span>(12-4) و غلظت آلاینده(200-10 میلی گرم بر لیتر) بر میزان جذب <span dir="LTR">BTEX</span> توسط خاک رس مورد بررسی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong><em>یافته های پژوهش:</em></strong> نتایج آزمایشات نشان داد که در بارگزاری سورفکتانت 2 برابر ظرفیت تبادل کاتیونی بر سطح خاک رس، بیشترین میزان جذب <span dir="LTR">BTEX</span> اتفاق می افتد. هم چنین زمان ماند بهینه جذب برابر 24 ساعت بود. ظرفیت جذب <span dir="LTR">TTAB-Mt</span> در حذف <span dir="LTR">BTEX</span> تقریباً برابر <span dir="LTR">mg/g</span> 11/22 و این مقدار برای <span dir="LTR">PEG-Mt</span> برابر <span dir="LTR">mg/g</span> 77/18 بود. هم چنین داده های به دست آمده از آزمایشات مطابقت بهتری با مدل ایزوترم فروندلیچ و مدل سینتیکی درجه دوم کاذب دارند.&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong><em>بحث و نتیجه گیری:</em></strong> با توجه به این که ظرفیت جذب دو جاذب تفاوت چندانی با هم نداشتند اما، با توجه به این که سمیت سورفکتانت غیر یونی کمتر از نوع کاتیونی می باشد و از طرفی دیگر ارزان تر می باشد، لذا جهت حذف <span dir="LTR">BTEX</span> پیشنهاد می شود که از خاک رس اصلاح شده با سورفکتانت غیر یونی به جای نوع کاتیونی استفاده گردد.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"></p> <ul dir="ltr" style="list-style-type: circle"> <li style="text-align: justify">Mono-aromatic Hydrocarbons such as benzene, toluene, ethylbenzene and xylene are volatile, non-ionic and non-polar compounds that have been used in the vehicles fuel and as solvents in industrial activities. This study was conducted to investigate the performance of clay modified with cationic and non-ionic surfactants in the removal of benzene, toluene, ethylbenzene and xylene from aqueous solutions.</li> </ul> <p dir="ltr" style="text-align: justify"></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><em>Materials & methods:</em> The experiments were carried outin batch system. The effect of various parameters including surfactant loading (0.2-4 times of clay CEC), contact time (0-24 hr), pH (4-12) and pollutant concentration (10-200 mg/l) was surveyed on the sorption.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <ul dir="ltr" style="list-style-type: square"> <li style="text-align: justify">The results showed that the maximum BTEX adsorption occurred in the surfactant loading of two times of cation exchange capacity of the clay. The optimum contact time of the sorption occurred at 24 hr. The sorption capacity of TTAB-Mt and PEG-Mt for BTEX was 22.11 mg/g and 18.77 mg/g, respectively. The Freundlich isotherm and pseudo second-order kinetic models fitted the data better than other isotherm and kinetic models.</li> </ul> <p dir="ltr" style="text-align: justify"></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><em>Discussion & Conclusion:</em> The sorption capacity of both the sorbents was of no significant differences, but the toxicity and also the cost of non-ionic surfactant is less than cationic surfactant therefore, it is recommended that clay modified by non-ionic surfactant instead of cationic surfactant is used to remove BTEX from aqueous solutions.</p> جذب سطحی, خاک رس, هیدروکربن تک حلقه ای, محلول آبی Adsorption, Clay, Mono-aromatic hydrocarbon, Aqueous solution 57 68 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-951-3&slc_lang=fa&sid=1 Heshmatollah Noormoradi حشمت الله نورمرادی ilam_nourmoradi@yahoo.com 9600319475328460024693 9600319475328460024693 No Ilam University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایلام Haji Karimi حاجی کریمی fazel_r1400@yahoo.com 9600319475328460024694 9600319475328460024694 No Ilam University دانشگاه ایلام Naser Ghasemiyan ناصر قاسمیان 9600319475328460024695 9600319475328460024695 No Bonab University دانشگاه بناب مهناز نیک آئین 9600319475328460024696 9600319475328460024696 No Isfahan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Fazel Mohammadi moghadam فاضل محمدی مقدم 9600319475328460024697 9600319475328460024697 Yes Shahre Kord University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد