fa رابطه عوامل اقتصادی-اجتماعی و بروز سرطان معده با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی در مردان ایران مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی health care management كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong><em>مقدمه:</em></strong> امروزه با شتاب بالای تغییرات در مولفه های تاثیرگذار در تشدید بروز سرطان ها پیش بینی می شود نرخ رشد سرطان افزایش یافته و به بیش از دو برابر وضع موجود طی دو دهه آینده برسد و به عنوان یکی از چالش های مهم نظام سلامت مطرح گردد. هدف این مطالعه بررسی رابطه سرطان معده در مردان تمامی استان های کشور ایران با مولفه‌ های اجتماعی-اقتصادی آن می باشد.</p> <p dir="RTL"><strong><em>مواد و روش ها:</em></strong> اشکال روش <span dir="LTR">‌</span>های سنتی تخمین میزان سرطان این است که ضرایب ممکن است با زمان تغییر کند و برای سیستم مدیریت عوامل موثر بر سرطان به لحاظ دینامیک بودن آن، کارایی خود را از دست دهد. بنا بر این به کارگیری تکنیک<span dir="LTR">‌</span>های پیشرفته&nbsp; مانند شبکه <span dir="LTR">‌</span>های عصبی مصنوعی می ‌تواند در برآورد این سیستم دینامیک و غیر خطی موثر باشد. داده های مربوط به عوامل اجتماعی-اقتصادی از سالنامه های آماری استان ها و داده های بروز سرطان از مجموعه گزارش های کشوری ثبت سرطان، اداره مبارزه با بیماری های غیرواگیر جمع آوری گردید که به صورت تلفیقی از مقاطع شامل استان های کشور و در فاصله زمانی 88-1383 می باشد. از نرم افزار <span dir="LTR">MATLAB</span> جهت تحلیل داده ها استفاده گردید.</p> <p dir="RTL"><strong><em>یافته های پژوهش:</em></strong> نتایج نشان داد عوامل اقتصادی-اجتماعی و بروز سرطان معده ارتباط معنی داری دارند. رابطه مستقیم نرخ بیکاری ، بعد خانوار و رابطه عکس نرخ باسوادی، نسبت شهر نشینی و هزینه خانوار نسبت به نرخ بروز سرطان، در این پژوهش مشهود است.</p> <p dir="RTL"><strong><em>بحث و نتیجه گیری: </em></strong>این نابرابری های اقتصادی-اجتماعی در بروز سرطان معده جامعه مردان ایران، تلاش برای بررسی مکانیسم های قابل پیشگیری و به دنبال آن ارتقاء و حمایت از شیوه زندگی سالم در میان گروه های محروم را الزامی می کند<span dir="LTR">.</span> به طور کلی می ‌توان از این شبکه عصبی مصنوعی که از آن سیستم غیر خطی به دست آمده است، برای تعیین مقادیر نرخ بروز سرطان معده بر اساس داده‌ های ورودی هر استان یا هر سال شمسی جدید استفاده کرد. از این اطلاعات می ‌توان در برنامه‌ ریزی جهت پیشگیری از بروز سرطان و مدیریت میزان نرخ بروز سرطان استفاده کرد.</p> <p><em>Introduction: </em>A wide range of factors affect public health and subsequent health status of people is different in different social classes. Nowadays by high acceleration of changes in influencing factors in exacerbation of cancer incidence is predicted to accelerate cancer growth rate and will be more than double the current situation in the next two decades and is considered as a challenge for health systems. The purpose of this study was to investigate the relationship between gastric cancer in men in all provinces of the country and their socio-economic status.</p> <p></p> <p><em>Materials & methods: </em>Drawback of traditional methods for estimating cancer rates is that the coefficients may change with time and for a management system of factors affecting on cancer, in terms of its dynamics, will lose its efficiency. Therefore, applying advanced techniques such as neural networks can be effective in estimating the non-linear and dynamic systems. Socioeconomic data were collected from provincial statistical yearbooks and Data on age-standardized incidence rate (ASIR) of gastric cancer per 100,000 populations stratified by sex were obtained from published reports by Iran Cancer Registry. This study included the combination of sections (all provinces) and the period 2004-2009. MATLAB software was used for data analysis.</p> <p></p> <p><em>Findings: </em>The results showed that socio-economic factors are significantly associated with gastric cancer<span dir="RTL">.</span> Directly relationship of unemployment and family size, and inverse relationship of literacy rate, urbanization ratio and household expenditure with cancer incidence rate are evident in this study.</p> <p></p> <p><em>Discussion & Conclusion: </em>The socioeconomic inequalities in incidence of gastric cancer in Iranian men, requires investigating preventable mechanisms and supporting healthy lifestyles among deprived provinces. In general, this neural network model and non-linear system which obtained from that, can be used to determine the rate incidence of gastric cancer based on the input data in any province or any of the new solar year. This information can be used in planning for prevention and management of cancer incidence rates.</p> سرطان معده, عوامل اقتصادی-اجتماعی, شبکه عصبی مصنوعی Gastric cancer, Socio-economic factors, Artificial neural networks 264 278 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1739-1&slc_lang=fa&sid=1 Navid Heydari arjloo نوید حیدری ارجلو navid.heidari@gmail.com 9600319475328460025232 9600319475328460025232 No ,Islamic Azad University, South Tehran Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب Parvaneh Heydari arjloo پروانه حیدری ارجلو parvane.heidari@gmail.com 9600319475328460025233 9600319475328460025233 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Sorya Nooraie motlagh ثریا نورایی مطلق mania0508@yahoo.com 9600319475328460025234 9600319475328460025234 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Farhad Lotfi فرهاد لطفی lotfifarhad@gmail.com 9600319475328460025235 9600319475328460025235 No Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز، Nasrin Sheerbafchi zadeh نسرین شعربافچی زاده nshaarbafchi@yahoo.com 9600319475328460025236 9600319475328460025236 Yes Esfahan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی اصفهان