:: دوره 30، شماره 3 - ( 5-1401 ) ::
جلد 30 شماره 3 صفحات 100-88 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر تمرین شنا بر حافظۀ فضایی نوزادان محروم از مادر: ایجاد استرس مبتنی بر جداسازی 6 ساعت در روز
محمد حسین ستارزاده1 ، شهزاد طهماسبی بروجنی* 2، مهدی شهبازی1
1- گروه رفتار حرکتی و روان‌شناسی ورزشی، دانشکدۀ تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- گروه رفتار حرکتی و روان‌شناسی ورزشی، دانشکدۀ تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، shahzadtahmaseb@ut.ac.ir
چکیده:   (290 مشاهده)
مقدمه: استرس اولیه می‌تواند ساختار عصبی ازجمله هیپوکامپ و عملکردهای رفتاری مانند حافظه را دچار اختلال ‌کند؛ به همین سبب، توجه به خنثی‌سازی آثار مخرب استرس بر بدن یکی از موضوعات قابل‌بحث در میان پژوهشگران بوده است. با توجه به اینکه در تحقیقات پیشین به نقش فعالیت بدنی در کاهش استرس اشاره‌شده بود؛ بنابراین، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر چهار هفته تمرین شنا بر یادگیری و حافظۀ فضایی در موش‌های نوزاد جداشده از مادر بود.
مواد و روش ها: در این تحقیق، 40 سر موش صحرایی نر نژاد آلبینو ویستار به‌طور تصادفی به چهار گروه (جداشده از مادر، جداشده از مادر به همراه تمرین شنا، تمرین شنا و کنترل) تقسیم شدند. از روش جداسازی نوزادان از مادر برای ایجاد شرایط استرس‌زا استفاده گردید. گروه‌های جداشده از مادر از روز پس از تولد به مدت یک ماه، روزانه 6 ساعت از مادران خود جدا شدند. برای اعمال فعالیت بدنی، تمرین شنا به مدت چهار هفته، هفته‌ای پنج جلسه به‌صورت افزایشی صورت گرفت. برای اندازه‌گیری میزان استرس، میزان گلوکز خون موش‌ها سنجیده و برای سنجش یادگیری و حافظۀ فضایی از آزمون ماز آبی موریس استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج آزمون آنوا نشان داد که گلوکز خون‌ گروه جداشده از مادر نسبت به گروه کنترل، افزایش معنا داری داشته است (0.045=P) و بنابراین، اطمینان ناشی از اعمال استرس به‌دست آمد؛ همچنین نتایج آزمون مانوا نشان داد که اگرچه استرس تأثیر معنا‌داری بر یادگیری فضایی نداشت؛ اما نتایج آزمون کاوش نشان داد، گروه جداشده از مادر کاهش معنا‌داری در درصد ورود به ربع هدف (0.05=P) و درصد زمان سپری‌شده در ربع هدف (0.029=P) نسبت به گروه کنترل داشتند؛ بنابراین، حافظۀ فضایی تحت استرس در گروه جداشده از مادر نسبت به سایر گروه‌ها تخریب شد. درنهایت، تمرین شنا همراه با جدایی از مادر توانست آثار مخرب استرس بر حافظۀ فضایی در درصد ورود به ربع هدف (0.02=P) و درصد زمان سپری‌شده در ربع هدف (0.05=P) را خنثی کند.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که استرس اثر منفی بر یادگیری فضایی ندارد؛ اما حافظه را تخریب می‌کند. از سوی دیگر، تمرین شنا می تواند به‌عنوان یک روش درمانی تا حد بسیاری این آثار منفی را خنثی نماید و باعث بهبود حافظه شود.
 
واژه‌های کلیدی: استرس اولیه – شنا کردن - یادگیری فضایی- حافظه فضایی – موش صحرایی
متن کامل [PDF 1069 kb]   (106 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تربیت بدنی
دریافت: 1400/9/1 | پذیرش: 1400/12/21 | انتشار: 1401/5/15
فهرست منابع
1. Alves RL, Portugal CC, Summavielle T, Barbosa F, Magalhães A. Maternal separation effects on mother rodents’ behaviour: A systematic review. Neurosci Biobehav Rev 2020;117:98–109. doi: 10.1016/j.neubiorev.2019.09.008
2. Kaul D, Schwab SG, Mechawar N, Matosin N. How stress physically re-shapes the brain: Impact on brain cell shapes, numbers and connections in psychiatric disorders. Neurosci Biobehav Rev 2021;124:193–215. doi:10.1016/j.neubiorev.2021.01.025
3. Belleau EL, Treadway MT, Pizzagalli DA. The Impact of Stress and Major Depressive Disorder on Hippocampal and Medial Prefrontal Cortex Morphology. Biol Psychiatry 2019;85:443–53. doi:10.1016/j.biopsych.2018.09.031
4. Akalestou E, Genser L, Rutter GA. Glucocorticoid Metabolism in Obesity and Following Weight Loss. Front Endocrinol (Lausanne) 2020;11:1–9. doi:10.3389/fendo.2020.00059
5. Sepehrinezhad A, Momeni J, Gorji A, Sahab Negah S. Stress-Induced Immune Dysfunction: Implications for Intrapersonal and Interpersonal Processes. Neurosci J Shefaye Khatam 2020;8:93–106. doi:10.29252/shefa.8.2.93
6. Madalena KM, Lerch JK. The Effect of Glucocorticoid and Glucocorticoid Receptor Interactions on Brain, Spinal Cord, and Glial
7. Cell Plasticity. Plasticity. Neural Plast 2017;2017:8640970. doi: 10.1155/2017/8640970
8. Steffke EE, Kirca D, Mazei-Robison MS, Robison AJ. Serum- and glucocorticoid-inducible kinase 1 activity reduces dendritic spines in dorsal hippocampus. Neurosci Lett 2020;725:134909. doi:10.1016/j.neulet.2020.134909
9. Carmo D, Silva B, Yasuda C, Rittner L, Lotufo R. Hippocampus segmentation on epilepsy and Alzheimer’s disease studies with multiple convolutional neural networks. Heliyon 2021;7:e06226. doi:10.1016/j.heliyon.2021.e06226
10. Hunsaker MR, Kesner RP. Unfolding the cognitive map: The role of hippocampal and extra-hippocampal substrates based on a systems analysis of spatial processing. Neurobiol Learn Mem 2018;147:90-119. doi: 10.1016/j.nlm.2017.11.012.
11. Fagan WF, Lewis MA, Auger-Méthé M, Avgar T, Benhamou S, Breed G, et al. Spatial memory and animal movement. Ecol Lett 2013;16:1316-29. doi: 10.1111/ele.12165
12. Sonnenberg BR, Branch CL, Pitera AM, Bridge E, Pravosudov V V. Natural Selection and Spatial Cognition in Wild Food-Caching Mountain Chickadees. Curr Biol 2019;29:670-76.e3. doi: 10.1016/j.cub.2019.01.006.
13. Maghami S, Zardooz H, Khodagholi F, Binayi F, Ranjbar Saber R, Hedayati M, et al. Maternal separation blunted spatial memory formation independent of peripheral and hippocampal insulin content in young adult male rats. PLoS One 2018;13:e0204731. doi: 10.1371/journal.pone.0204731.
14. Chi RP, Fregni F, Snyder AW. Visual memory improved by non-invasive brain stimulation. Brain Res 2010;1353:168-75. doi: 10.1016/j.brainres.2010.07.062.
15. Yousefshahi M, Mohammadzadeh H. The Effect of Cognitive, Motor and Motor-Cognitive Exercises on Explicit motor memory, balance and walking of Elderly Women. Sci J Rehabil Med 2020;0:124–34. doi:10.22037/JRM.2020.113215.2333
16. Hamer M, Chida Y. Physical activity and risk of neurodegenerative disease: a systematic review of prospective evidence. Psychol Med 2009;39:3-11. doi: 10.1017/S0033291708003681.1
17. Nelson ME, Rejeski WJ, Blair SN, Duncan PW, Judge JO, King AC, et al. Physical Activity and Public Health in Older Adults. Circulation 2007;116:1094–105. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.107.185650
18. Hillman CH, Erickson KI, Kramer AF. Be smart, exercise your heart: exercise effects on brain and cognition. Nat Rev Neurosci 2008;9:58–65. doi: 10.1038/nrn2298
19. Saadati H, Babri S, Ahmadiasl N, Mashhadi M. Effects of Exercise on Memory Consolidation and Retrieval of Passive Avoidance Learning In Young Male Rats. Asian J Sports Med 2010 ;1:137–42. doi: 10.5812/asjsm.34858
20. E Dief A, M Samy D, I Dowedar F. Impact of exercise and vitamin B1 intake on hippocampal brain-derived neurotrophic factor and spatial memory performance in a rat model of stress. J Nutr Sci Vitaminol 2015;61 :1-7. doi: 10.3177/jnsv.61.1
21. Lima DD de, Dal Magro DD, Cruz JN da, Pereira da Cruz JG. The effects of swimming exercise on recognition memory for objects and conditioned fear in rats. Acta Sci Heal Sci 2012;34:163–9. doi: 10.4025/actascihealthsci.v34i2.4378
22. DastAmooz S, Tahmasebi Boroujeni S, Shahbazi M, Vali Y. Physical activity as an option to reduce adverse effect of EMF exposure during pregnancy. Int J Dev Neurosci 2018;71:7-10 doi:10.1016/j.ijdevneu.2018.07.009
23. Tucker LB, Velosky AG, McCabe JT. Applications of the Morris water maze in translational traumatic brain injury research. Neurosci Biobehav Rev 2018;88:187–200. doi:10.1016/j.neubiorev.2018.03.010
24. Farrell P, J. Joyner M, J. Caiozzo V. Advanced Exercise Physiology. Wolters Kluwer Health Adis (ESP); 2012.
25. Kohler I, Meier R, Busato A, Neiger-Aeschbacher G, Schatzmann U. Is carbon dioxide (CO 2 ) a useful short acting anaesthetic for small laboratory animals? Lab Anim 1999;33:155–61. doi: 10.1258/002367799780578390
26. Akillioglu K, Yilmaz MB, Boga A, Binokay S, Kocaturk-Sel S. Environmental enrichment does not reverse the effects of maternal deprivation on NMDAR and Balb/c mice behaviors. Brain Res 2015 ;1624:479–88. doi: 10.1016/j.brainres.2015.08.009
27. Reshetnikov VV, Kovner AV, Lepeshko AA, Pavlov KS, Grinkevich LN, Bondar NP. Stress early in life leads to cognitive impairments, reduced numbers of CA3 neurons and altered maternal behavior in adult female mice. Genes, Brain Behav 2020;19:1–14. doi: 10.1111/gbb.12541
28. Şahin TD, Karson A, Balcı F, Yazır Y, Bayramgürler D, Utkan T. TNF-alpha inhibition prevents cognitive decline and maintains hippocampal BDNF levels in the unpredictable chronic mild stress rat model of depression. Behav Brain Res 2015;292:233-40. doi: 10.1016/j.bbr.2015.05.062
29. Kambali MY, Anshu K, Kutty BM, Muddashetty RS, Laxmi TR. Effect of early maternal separation stress on attention, spatial learning and social interaction behaviour. Exp Brain Res 2019;237:1993-2010. doi: 10.1007/s00221-019-05567-2.
30. Nagamatsu LS, Chan A, Davis JC, Beattie BL, Graf P, Voss MW, et al. Physical Activity Improves Verbal and Spatial Memory in Older Adults with Probable Mild Cognitive Impairment: A 6-Month Randomized Controlled Trial. J Aging Res 2013;2013:861893. doi: 10.1155/2013/861893.
31. Afshari N, TahmasebiBoroujeni S, Naghdi N, HemayatTalab R. The Effect of Immobilization Stress on Learning and Spatial Memory and the Protective Role of Physical Activity in Male Rats (In Persian). J Dev Mot Learn 2014;6:327–45. doi:10.22059/JMLM.2014.51872
32. Patki G, Li L, Allam F, Solanki N, Dao AT, Alkadhi K, et al. Moderate treadmill exercise rescues anxiety and depression-like behavior as well as memory impairment in a rat model of posttraumatic stress disorder. Physiol Behav 2014;130:47–53. doi:10.1016/j.physbeh.2014.03.016
33. Maliszewska-Cyna E, Vecchio LM, Thomason LAM, Oore JJ, Steinman J, Joo IL, et al. The effects of voluntary running on cerebrovascular morphology and spatial short-term memory in a mouse model of amyloidosis. Neuroimage 2020;222:117269. doi:10.1016/j.neuroimage.2020.117269
34. Matinfar P, Peeri M, Azarbayjani MA. Swimming exercise attenuates anxiety-like behavior by reducing brain oxidative stress in type 2 diabetic mice. Physiol Behav 2021;237:113449. doi:10.1016/j.physbeh.2021.113449

Ethics code: IR.UT.SPORT.REC.1399.009


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 30، شماره 3 - ( 5-1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها