Journal of Ilam University of Medical Sciences

fa عوارض دهانی شایع در بزرگ‌سالان مبتلا به انواع دیابت: یک مطالعۀ مقطعی در ایلام Common Oral Complications in Adults with Various Types of Diabetes: A Cross-Sectional Study in Ilam آناتومی anatomy پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: تشــخیص و شــناســایی تظاهرات دهانی در بیماران مبتلا به دیابت امری ضروری است. با توجه به شیوع بالای بیماری دیابت در سال‌‌های اخیر و عوارض متعدد آن بر بخش‌‌های مختلف بدن به‌ویژه حفرۀ دهان، مطالعۀ حاضر با هدف بررسی شیوع عوارض دهانی در مبتلایان به دیابت شهرستان ایلام، در سال 1403 انجام شد. مواد و روشها: این مطالعه به‌صورت توصیفی-مقطعی روی 170 بیمار مبتلا به دیابت در شهرستان ایلام صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌‌ها پرسش‌نامۀ‌‌ محقق‌ساخته با سه بخش (مشخصات دموگرافیک، تاریخچۀ پزشکی و معاینۀ ضایعات دهانی) بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS vol.25 انجام شد که از آمار توصیفی (فراوانی، میانگین و انحراف معیار) برای توصیف متغیرهای کیفی استفاده گردید و برای مقایسۀ متغیرهای کمی، از آزمون‌‌های کای‌اسکوئر و یا آزمون دقیق فیشر استفاده شد. یافته های پژوهش: از مجموع 170 نفر، 138 نفر (18/81 درصد) مبتلا به عوارض دهانی دیابت بودند. 51 نفر یک عارضه، 53 نفر دو عارضه، 27 نفر سه عارضه و 7 نفر 7 عارضۀ همزمان داشتند. شایع‌‌ترین عوارض دهانی در بیماران مبتلا به دیابت به‌ترتیب خشکی دهان (1/64 درصد)، پریودنتیت (8/38 درصد) و زبان شیاردار (3/25 درصد) بود. میان بیماران دیابتی با عارضۀ پریودنتیت و بدون عارضۀ پریودنتیت از نظر سن (P=0.046)، مدت ابتلا به دیابت (P=0.006)، قند خون (P=0.023)، قند خون ناشتا (P=0.031) و HbA1C (0.001>P) تفاوت معنی‌‌دار دیده شد. میان بیماران دیابتی با عارضۀ کاندیدیازیس و بدون عارضۀ کاندیدیازیس از نظر سن (P=0.046)، مدت ابتلا به دیابت (0.001>P) و HbA1C (0.001>P) تفاوت معنی‌‌دار مشاهده گردید. میان عارضۀ پریودنتیت و زبان جغرافیایی برحسب نوع دیابت، تفاوت معنی‌‌دار دیده شد (P<0.05) و میان انواع مختلف دیابت از نظر ضایعات دهانی به‌جز پریودنتیت (که همۀ موارد مبتلا به دیابت نوع 2 بودند) و زبان جغرافیایی (که در مبتلایان به دیابت نوع 1 بیشتر از دیابت نوع 2 بود)، تفاوت معنی‌‌دار مشاهده نشد. بحث و نتیجه‌گیری: در بیماران مبتلا به دیابت، ضایعات دهانی ازجمله خشکی دهان و پریودنتیت، شیوع بالایی دارند. شیوع بیشتر ضایعات دهانی همزمان با بالا رفتن سن، افزایش می‌‌یابد. بیماری‌های پریودنتال با سطح FBS و هموگلوبین A1C و همچنین دیابت نوع 2 و کاندیدیازیس با مدت طولانی‌‌تر ابتلا به دیابت ارتباط دارد. به‌نظر می‌رسد، جنسیت و سابقۀ خانوادگی تأثیر معنی-داری بر ضایعات دهانی مبتلایان به دیابت نداشته باشد.  </div> <div style="text-align: justify;">Introduction:  Diagnosing oral manifestations in patients with diabetes mellitus is essential. Considering the high prevalence of diabetes in recent years and its numerous complications on different parts of the body, especially the oral cavity, the present study aims to investigate the prevalence of oral complications in patients. It was done to the diabetes of Ilam City in 2024. Materials & Methods: This study was conducted as a descriptive cross-sectional study, with the statistical population consisting of 170 patients with diabetes in Ilam City. The data collection tool in this study was a researcher-made questionnaire with three parts (demographic characteristics, medical history, and examination of oral lesions). Data analysis was done using SPSS V.25 software, which used descriptive statistics (prevalence, mean, and standard deviation) to describe qualitative variables, and to compare quantitative variables, chi-square tests or exact Fisher tests were used. Results: Out of a total of 170 people, 138 people (81.18%) had oral complications of diabetes. 51 people had one complication, 53 people had two complications, 27 people had three complications, and 7 people had 7 complications at the same time. The most common oral complications in patients with diabetes in Ilam City were dry mouth (64.1%), periodontitis (38.8%), and grooved tongue (25.3%). Between diabetic patients with periodontitis complications and without periodontitis complications in terms of age (P=0.046), duration of diabetes (p=0.006), blood sugar (p=0.023), fasting blood sugar (p=0.031), and HbA1C (p<0.001), a significant difference was observed. A significant difference was observed between diabetic patients with candidiasis complications and those without candidiasis complications in terms of age (p=0.046), duration of diabetes (p=0.001), and HbA1C (p=0.034); a significant difference was observed between the complications of periodontitis and geographic tongue according to the type of diabetes (P<0.05). No significant difference was observed between different types of diabetes in terms of oral lesions, except for periodontitis (all cases were type 2 diabetes) and geographic location (type 1 diabetes was more than type 2 diabetes). Conclusion: In patients with diabetes, oral lesions, including dry mouth and periodontitis, have a high prevalence. The prevalence of most oral lesions increases with age. Periodontal diseases are associated with FBS and hemoglobin A1C levels, as well as type 2 diabetes and candidiasis with a longer duration of diabetes. It seems that gender and family history do not have a significant effect on the oral lesions of people with diabetes.  </div> عوارض دهانی, دیابت ملیتوس, بزرگ‌سالان Oral complications, Diabetes Mellitus, Adults 24 40 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-8320-1&slc_lang=fa&sid=1 Sajad Bagheri سجاد باقری sajad.bagheri.13791@gmail.com 9600319475328460050989 0009-0003-7317-1249 No Student Research Committee, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Marzieh Hadavi مرضیه هادوی hadavi-m@medilam.ac.ir 9600319475328460050990 9600319475328460050990 No Dept of Internal Medicine, Faculty of Medicine, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام ، ایران Reza Pakzad رضا پاکزاد rezapakzad2010@yahoo.com 9600319475328460050991 9600319475328460050991 No Dept of Epidemiology, Faculty of health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه اپیدمیولوژی،دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام،ایلام ،ایران Azar Babakhany آذر باباخانی azarbabakhany@yahoo.com 9600319475328460050992 9600319475328460050992 Yes Dept of Anatomy, Faculty of Medicine, Ilam University of Medical Sciences, Ilam Iran گروه علوم تشریح، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران