fa آموزش سلامت جنسی کودکان و نوجوانان در جوامع مسلمان: مرور سیستماتیک با رویکرد دیدگاه‌های قرآنی آموزش بهداشت Health education كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:.1pt">مقدمه:</span></span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">آموزش سلامت جنسی نقش مهمی در ارتقای سلامت کودکان و نوجوانان دارد. در جوامع مسلمان، این آموزش اغلب با چالش‌های فرهنگی و دینی مواجه است. این مرور سیستماتیک با هدف تلفیق شواهد تجربی دربارۀ آموزش سلامت جنسی در جوامع مسلمان و تحلیل آن‌ها در چارچوب آموزه‌های قرآنی انجام شد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:.1pt">مواد و روش&shy;ها:</span></span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">این مطالعه مرور سیستماتیک بر اساس دستورالعمل </span></span>PRISMA 2020<span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> صورت گرفت. جستجوی جامع در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌الملل، فارسی و انگلیسی از سال 2005 تا 2026 انجام گردید. مطالعات کمّی مرتبط با آموزش سلامت جنسی کودکان و نوجوانان در جوامع مسلمان وارد مرور شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:.1pt">یافته&shy; های پژوهش: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">از میان مطالعات مقطعی و کارآزمایی‌های بالینی غربال‌شده، 13 مطالعه از کشورهای مختلف مسلمان وارد تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد، سطح دانش سلامت جنسی در نوجوانان این جوامع عموماً ناکافی است و با رفتارهای پرخطر جنسی مرتبط است. نبودِ برنامه‌های آموزشی رسمی و اتکا به منابع اطلاعاتی غیررسمی از چالش‌های اصلی بود. موانع عمده شامل تابوهای فرهنگی و ترس از تعارض با ارزش‌های دینی مانند &laquo;حیا&raquo; بیان شد.</span></span><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:.1pt"></span></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">بحث و نتیجه‌گیری</span></span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">: </span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">شکاف در آموزش سلامت جنسی در جوامع مسلمان یک نگرانی جدی است. بااین‌حال، آموزه‌های قرآنی با مفاهیمی مانند آموزش تدریجی، بازتعریف حیا به‌عنوان عزت‌نفس آگاهانه، تأکید بر مسئولیت والدین و نگاه کل‌نگر به انسان، چارچوبی غنی برای طراحی برنامه‌های آموزشی بومی و مؤثر فراهم می‌کنند. طراحی مداخلات تلفیقی که شواهد علمی را با این چارچوب ارزشی هماهنگ کند، ضروری به‌نظر می‌رسد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">Introduction:</span></span></b> &nbsp;Comprehensive sexuality education (CSE) plays a key role in promoting the health of children and adolescents. In Muslim societies, such education often faces cultural and religious challenges. This systematic review aimed to synthesize empirical evidence on sexuality education in Muslim communities and analyze it within the framework of Quranic teachings.</span></span><br> <span style="font-size:9pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">Materials & Methods: </span></span></b>This systematic review was conducted according to the PRISMA 2020 guidelines. A comprehensive search was performed in international and national databases up to 2026. Quantitative studies related to sexuality education for children and adolescents in Muslim communities were included.<span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#374151"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:9pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">Results:</span></span></b> Among the cross-sectional studies and clinical trials screened, 13 studies from various Muslim countries were included in the analysis. Findings indicated that the level of sexual health knowledge among adolescents in these communities is generally insufficient and is associated with risky sexual behaviors. The lack of formal educational programs and reliance on informal sources of information were key challenges. Major barriers included cultural taboos and fears of conflict with religious values such as &#39;Haya&#39; (modesty).</span></span><br> <span style="font-size:9pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">Conclusion:</span></span></b> The gap in sexuality education in Muslim communities is a serious concern. However, Quranic teachings, with concepts such as gradual education, redefining Haya as informed self-dignity, emphasis on parental responsibility, and a holistic view of the human being, provide a rich framework for designing culturally appropriate and effective educational programs. Designing integrated interventions that harmonize scientific evidence with this value framework is essential.</span></span></div> آموزش سلامت جنسی, نوجوانان, جوامع مسلمان, قرآن, مرور سیستماتیک Sexuality Education, Adolescents, Muslim Communities, Quran, Systematic Review 126 138 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-8412-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Ali Nazari محمد علی نظری s4.nazari@gmail.com 9600319475328460051020 0009-0000-9210-6109 No Dept of Theology Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Sakineh Nazari سکینه نظری s4.nazari@gmail.com 9600319475328460051021 9600319475328460051021 Yes Dept of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران