Journal of Ilam University of Medical Sciences

fa بررسی ارتباط بین سلامت روان و گرایش به اهدای خون در بین مردم شهر ایلام The Relationship Between Mental Health and the Inclination to Donate Blood Among Residents of Ilam روانشناسی بالینی clinical psychology پژوهشي Research مقدمه: اهدای خون تجلی والاترین مرتبه مسئولیت پذیری اخلاقی و تعهد انسانی است که از احساس تعهد فردی سرچشمه می‌‌گیرد و به خدمتی حیاتی برای جامعه بدل می‌شود. این کنش آگاهانه و داوطلبانه، نماد همبستگی، ایثار و مشارکت فعال در پاسداشت حیات انسان‌هاست که جان بخش و امید آفرین است و با استمرار زندگی و سلامت هم نوعان گره خورده است. با توجه به اهمیت این مسئله، مقاله حاضر به بررسی رابطه بین سلامت روان و گرایش به اهدای خون در بین مردم شهر ایلام پرداخته است. مواد و روشها: روش تحقیق پیمایشی، و جامعه‌‌ی آماری تحقیق، تمامی مردم مراجعه کننده‌‌ی شهر ایلام به مرکز انتقال خون جهت اهدای خون در سال 1404 بودند که با استفاده از روش نمونه‌‌گیری در دسترس، تعداد 100 نفر از مراجعه‌‌کنندگان به عنوان نمونه مورد بررسی قرار گرفتند. پس از گرد‌‌آوری داده‌‌ها از طریق پرسشنامه سلامت روان گلدبرگ (1989) و گرایش به اهدای خون (با استفاده از سؤالات محقق‌‌ساخته)، برای تحلیل یافته‌‌ها از نرم‌‌افزار spss استفاده گردید. آزمون فرضیات پژوهش نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون  (جهت بررسی روابط بین متغیر ها) و تحلیل رگرسیون انجام گردید. یافته های پژوهش: نتایج بدست آمده نشان داد، بین اختلال در کارکرد اجتماعی و گرایش به اهدای خون در بین شهروندان ایلام با سطح معنی-داری (098/.=p) رابطه معناداری وجود ندارد و فرضیه رد گردید. از سویی بین متغیرهای نشانه‌‌های جسمانی با سطح معنی-داری (013/.=p) وضعیت اضطراب و وضعیت افسردگی و گرایش به اهدای خون با سطح معنی‌‌داری (000/.=p) در بین شهروندان ایلام رابطه منفی معناداری بدست آمد. بحث و نتیجه‌گیری: : نتایج پژوهش نشان داد که سلامت روان بالا موجب افزایش تمایل به اهدای خون می شود، در حالی‌که اضطراب و افسردگی این تمایل را کاهش می دهند. بر اساس این یافته ها، پیشنهاد می گردد: برنامه های آموزشی و روان شناختی برای ارتقای سلامت روان و کاهش اضطراب و افسردگی در جامعه اجرا شود. کارگاه ها و کمپین های آگاهی بخش با همکاری سازمان انتقال خون جهت ترویج نگرش مثبت نسبت به اهدای خون برگزار گردد. مطالعات آینده به بررسی نقش متغیرهایی همچون حمایت اجتماعی و حس نوع دوستی در تقویت گرایش به اهدای خون بپردازند. زیرا که شناسایی این متغیرها به طراحی مداخلات مؤثرتری که سلامت روان افراد و فضای حمایتی و انگیزشی لازم برای افزایش اهدای خون را نیز فراهم می سازد کمک می‌کند.   <div style="text-align: justify;">Introduction:  Blood donation represents the highest manifestation of ethical responsibility and human commitment, emerging from a profound sense of individual duty and, within the framework of health institutions, transforming into a vital service for society. This conscious and voluntary act is not merely a social activity; rather, it is a symbol of solidarity, altruism, and active participation in the preservation of human life. It is a life-giving and hope-inspiring practice performed directly and without expectation of reward, whose consequences are intrinsically linked to the continuity of life and the health of others. Given the importance of this issue, the present study aimed to examine the relationship between mental health and the tendency toward blood donation among the citizens of Ilam. Materials & Methods: This study employed a survey research design. The statistical population consisted of all individuals in Ilam who referred to the Blood Transfusion Center for blood donation in 2025. Using a convenience sampling method, 100 donors were selected as the study sample. Data were collected through the Goldberg Mental Health Questionnaire and a researcher-made questionnaire measuring the tendency toward blood donation. The collected data were analyzed using SPSS software. Research hypotheses were tested using Pearson’s correlation coefficient (to examine relationships between variables) and regression analysis. Results: The results indicated that there was no significant relationship between impairment in social functioning and the tendency toward blood donation among the citizens of Ilam (p = 0.098); therefore, the corresponding hypothesis was rejected. However, a significant negative relationship was found between somatic symptoms (p = 0.013), anxiety status, and depression status and the tendency toward blood donation (p = 0.000). Conclusion: The findings demonstrated that mental health plays a significant role in the tendency toward blood donation, such that higher levels of mental health are associated with an increased willingness to engage in altruistic behaviors, including blood donation. In line with the results of this study, the analyses revealed a significant positive relationship between somatic symptoms and the tendency toward blood donation, whereas anxiety and depression showed a significant negative correlation with the tendency toward blood donation.  </div> سلامت روان , اهدای خون, مردم شهر ایلام Mental health, Tendency toward blood donation, Citizens of Ilam 13 23 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-8146-1&slc_lang=fa&sid=1 Omid Mohammadzadeh امید محمدزاده Omid.m@pnu.ac.ir 9600319475328460050987 9600319475328460050987 No Dept of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University of Tehran, Tehran, Iran گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران Hamed Azadi حامد آزادی Azadi_eyvan_2012@yahoo.com 9600319475328460050988 9600319475328460050988 Yes Dept of Anesthesiology, School of Allied Medical Science, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran گروه هوشبری، دانشکدۀ پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران