Journal of Ilam University of Medical Sciences

fa مدل‌سازی ریاضی پیش‌بینی رشد جمعیت تا 1420 ایران Mathematical Modeling of Population Growth Prediction Until 2041 in Iran علوم اجتماعی social sciences پژوهشي Research مقدمه: در شرایط کنونی ایران، ثابت بودن میزان رشد جمعت طی سال‌‌های اخیر امری بعید است. آمارهای موالید، مرگ‌ومیر و نتایج سرشماری‌‌های 1335 الی 1395 نشان می‌‌دهند که طی 60 سال گذشته، میزان رشد جمعیت سیر صعودی بسیار اندکی داشته است. مواد و روشها: مدل‌‌سازی ریاضی یک بخش استاندارد برنامۀ محاسباتی به منظور پیش‌بینی رشد جمعیت است‌‌. در این تحقیق از این مدل به‌عنوان یک ابزار کاربردی و آموزشی جهت پیش‌‌بینی جمعیت ایران تا سال 1420 هجری شمسی استفاده شد. یافتههای پژوهش: با استفاده از نتایج داده‌‌های سرشماری‌‌های انجام‌شدۀ ایران از سال 1335 الی 1395 جمعیت کل، با روش مدل‌‌سازی ریاضی استاندارد، پیش‌بینی جمعیت از طریق مدل‌‌های مختلف ریاضی بررسی و مطالعه گردید. از میان روش‌‌های مختلف، مدل‌‌سازی ریاضی پیش‌‌بینی رشد تشریحی (نمایی) جمعیت برای داده‌‌های جمعیتی گذشته بسیار دور سازگاری مفیدی را نشان داد؛ اما برای پیش‌بینی جمعیت ایران در افق‌‌های آینده کارایی و تناسب خوبی دارد که در افق 1420، جمعیت کل 113215189، جمعیت مردان 57366315، جمعیت زنان 55848874، جمعیت نقاط شهری 83786814، جمعیت نقاط روستایی 29428375 و جمعیت ایران طی سال 1410 هجری شمسی بالغ بر 100 میلیون نفر برآورد شده است. بحث و نتیجه‌گیری: با استفاده از ترکیب دو مدل تشریحی و مدل مبالغه‌آمیز (هیپربولیک) می‌‌توان زمان مضاعف‌‌سازی جمعیت ایران پس از 59 سال، یعنی در سال 1454، به جمعیت کل 159852540 نفر و همچنین جمعیت کل سرشماری 1395 پس از 59 سال، در سال 1454 نیز دو برابر می‌‌شوند؛ همچنین با استفاده از مدل‌‌سازی ریاضی، به برآورد تعداد کل افرادی که 100 هزار سال پیش از سرشماری 1335 میزیستند، نیز می‌‌توان دست یافت.   Introduction:  It is unlikely that the population growth rate has stayed steady in recent years, given the present situation in Iran. There has been a slight rise in population growth over the past 60 years, according to birth, mortality, and census results from 1956 to 2016. Material & Methods: Mathematical modeling is a common element of computer programs used to predict population growth. This model was applied as a useful and instructive tool in the present research to predict Iran's population until 2041. Results: The standard mathematical modeling approach predicted the total population using the data from Iran's 1956–2016 census using different mathematical modeling methods. The descriptive population growth prediction model (exponential) outperformed the other techniques in terms of compatibility with historical population data. Furthermore, it proved to be highly effective and appropriate for projecting Iran's population in the future. For the year 2041, the following population estimates were projected: A total population of 113,215,189, a male population of 57,366,315, a female population of 55,848,874, an urban population of 83,786,814, a rural population of 29,428,375, and a total population of Iran exceeding 100 million people during the year 2031. Discussion & Conclusion: Combining the exponential and hyperbolic extrapolation models allows for the prediction that Iran's population will increase to 159,852,540 people by the year 2075, which is twice as many as that of the 2016 census. Moreover, it is also feasible to calculate the approximate total population that lived 100,000 years before the 1956 census using mathematical modeling. پیش‌‌بینی جمعیت, مدل‌سازی ریاضی, رشد نمایی, رشد هیپربولیک, زمان مضاعف‌‌سازی Population Prediction, Mathematical Modeling, Exponential Growth, Hyperbolic Growth, Doubling Time 99 115 http://sjimu.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7553-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Ehsani علی احسانی ehsania@ymail.com 9600319475328460048501 0009-0000-5595-3376 No Dept of Demography, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه جمعیت‌شناسی ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران Mansour Sharifi منصور شریفی sharififim@ut.ac.ir 9600319475328460048502 9600319475328460048502 Yes Dept of Demography, Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar, Iran گروه جمعیت‌شناسی ، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Shahla Kazemipour شهلا کاظمی پور skazemipour@gmail.com 9600319475328460048503 9600319475328460048503 No Dept of Demography, University of Tehran, Tehran, Iran گروه جمعیت‌شناسی ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران